Purn kii boglok(本期目錄):

PSDB》

[Byle ee Daioaan Iaqar] Zhefng pandiap. 【美麗ee台灣蝴蝶】青斑蝶

PSDB》

[Simzeeng korsu] Akofng ee hoefzoxng.【心情故事】阿公的火葬

PSDB》

[Daigie Chioiroe] Chioiroe Nng Siuo. 【台語笑話】笑話兩首

PSDB》

[Jixnseg pengiuo hextorng] Daigixzi 【認識友系統】台語字      ------→ 新增單元 !!!

PSDB》

PSDB》

[Gynar Korsu] Tviaf Azor Kofngkor cy "Lyhii Koniuu"【囝仔故事】聽阿祖講古之〈鯉魚姑娘〉[3]

PSDB》

[Jixmseg Daigie] Daigie ee Sviadiau - e. 【認識台語】台語的聲調-e

PSDB》

[Zhutparn Phirn Jiedbue]【出版品熱賣】   ------→ 新增單元 !!!

 Derng>>

Zhefng pandiap/青斑蝶, parantica sita niphonica, 斑蝶科Danaidae

Doo 1. Zhefng pandiap(青斑蝶)

    Dagnii ee Go Lak gueh, lie na qix Zhawsvoaf tittooi. Kviaa kaux Chitzhvef-svoaf qaf ee sizun, cyiaux tviqix booi loiqho, lie doi cyn u kihoe ue qvoax dioih cit ciaq cit ciaq zhveseg ee iaqar, sun dioih uix svoaqaf zhoef~qylaai ee hofng, iong dioih y ee sit hioxng svoaderng poef qix. Cid ciorng zhveseg ee iaqar doixsi di odiap himsiorng kaix cyn uxmiaa ee Zhefng paddiap.

    逐年ee五六月，你na去草山tittooi(遊玩)，行到七星山附近ee時陣，只要天氣無落雨，你就真有可能會看著一隻一隻青色的蝶仔，順著對山腳吹起來的風，用著伊的翅向山頂飛去。即種青色ee蝶仔就是在蝴蝶欣賞界真有名ee「青斑蝶」。

    Daioaan ee pandiap hwn zoix cie pandiap kab pandiap nng zok. Cie pandiap zok u nng siok go ciorng, pandiap zok u six siok pueq ciorng. Nng zok kaf qylaai  zofngkiong u zap svaf ciorng, doixsi uxmiaa ee pandiap af qoy. Zhefng pandiap siogii pandiap zok diofng ee cit ciorng. Kab y kang zok ee koiq u sioir zhefng pandiap, Liukiuu zhefng pandiap, sioir buun zhefng pandiap, ky sioir buun zhefng pandiap, dam sioir buun zhefng pandiap, hoaa pandiap, kab omeh hoaa pandiap derng chid ciorng.

    台灣ee斑蝶分做紫斑蝶kab斑蝶兩族。紫斑蝶族有兩屬五種，斑蝶族有四屬八種。兩族加起來總共有十三種，就是有名ee斑蝶亞科。青斑蝶屬於斑蝶族中一種，kab伊共族ee擱有小青斑蝶、琉球青斑蝶、小紋青斑蝶、姬小紋青斑蝶、淡紋青斑蝶、樺斑蝶、kab黑脈樺斑蝶等七種。

    Zhefng pandiap cid ciorng iaqar sngrsi doa heeng ee odiap, poef qylaai baxnban a, mxkoiq exdaxng poef cyn hngf. Jidpurn bad liah dioih larn Daioanlaang piauhoxng kuex ee zhefng pandiap, larn Daioaan ma bad liah dioih Jidpwnlaang zoix kuex piaukix ee zhefng pandiap. Uix larn Daioaan naxsi ze poelengky kaux Jidpurn daixiog suiaux 3 diafmzefng ee sikafn. Ah, cid ciorng poef kaq ciahnih ban ee iaqar na bueq poef kaux Jidpurn, cincviax mxzay aix qay joa zue ee sikafn? Sidzai ho laang sviu be zhud y si afnzvoar zoix dioih ee?  

    青斑蝶即種蝶仔算是大型ee蝴蝶，飛起來慢慢啊，毌過會當飛真方。日本bad(曾)掠著larn(咱們)台灣人標放過ee青斑蝶，larn台灣嘛bad掠著日本人做過記號的青斑蝶。對larn台灣若是坐飛機到日本大約需要三點鐘的時間，啊，即種飛kaq ciahnih(這麼)慢ee蝶仔若要飛到日本，真正呣知要開偌多ee時間？實在互人想未出伊是安怎做著ee？！

Doo 2. Qipsit Doydieen si deklaan hoebit diofng ee zhefng pandiap(吸食島田氏澤蘭花蜜中ee青斑蝶)

Na bueq qoix y kaki ee lat, iong sit iet cide iet cide, poef kuex Dafng Diongkog hae, laikaux Jidpurn ee Kiwciw. Lie sviu aix joa kuo ee sikafn? Doi sngx dodiofng lorng booi kitvaf ee guihiarm, kandaf siauhvox diau ee teflat, goar qvoax zorngsyn doaxhae ee miaxun si pitjieen ee kietkoir. Siang u qoyleeng ee　hongseg engkay si diefnquy y ee sit seeng dioih Dangpag kuiehofng ee qieliuu, iong siong sefnglat ee hongseg, ho hofng saxng y poef kuex doaxhae kaux y ee bogdek de- Jidpurn.

    若要靠伊家己ee力，用翅搧一下搧一下，飛過東中國海，來到日本ee九州。你想要偌久ee時間？就算途中攏無其他ee危險，干焦消耗掉ee體力，我看葬身大海ee命運是必然ee結果。上有可能ee方式應該是展開伊ee翅承著東北季風ee氣流，用上省力
ee方式，互風送伊飛過大海到伊ee目的地---日本。

    Ah, cid ciorng iaqar iu uixsviafmih bueq liquy y zhutsix ee kahiofng, mxkviaf kanlaan, poef kuex hiafmog ee doaxhae qix kaq hiahnih hng ee sofzai neq? Si uixdioih sidbut iafsi uixdioih zawzhoe cidee siang sekhap y sengzuun ee qoankerng? Zef lofngsi cyn zue odiap kab sengtaix zoankaf iong cin yn ee nawlek kab zengsiin, sviu bueq liawkae ee daixcix. Lie na u herngzhux, ma exdaxng daujip citee giefnkiux ee hangliet, siongsixn lie itdeng ue siuhek moafmoar, peng ui daixzuxjieen ee oirbiau kab sinkii jii kafmtaxn baxnhwn!

    啊，即種蝶仔又為什麼要離開伊出世ee家鄉，不怕艱難，飛過險惡ee大海去甲hiahnih遠ee所在呢？是為著食物或是為著找尋一個最適合伊生存的環境？這攏是真多蝴蝶和生態專家用盡yn(他們)ee腦力kab精神，想要了解ee代誌。你若有興趣，嘛會當投入這個研究ee行列，相信你一定會收穫滿滿，並為大自然ee奧妙kab神奇而感歎萬分！

- - - - - - - - -< Dngr Qix Defngbin >- - - - - - - - - 

   Simzeeng Korsu /【 心情故事】

 Derng>>

Akofng ee Hoefzoxng. 阿公的火葬                    中原大學物理系副教授  周志隆博士

Hoefzorngdviuu ee goaxqao, u kuya ee laang qia daodin dixdeq kofngoe. Yn ee piawzeeng qvoax~qylaai kaq itpvoaf zhuthien di hoefzorngdviuu ee laang booi kaang. Di yn ee bixnioong laixdea qvoax bexdioih ciddiafmar pisiofng ee kafmkag, diendoir dngr si u-korng-u-chioix, kafnnar si deq qaikarng kaxngqoarn. Cid ciorng dviubin kaq hoefzorngdviuu ee qiehun cyn booi suophoex, bogkoaix padee laang itdit liah yn diddit qvoax, hoir chinchviu yn si ciddin mxbad lefmau ee chvikoong ee laang.

Hid din u-korng-u-chioix ee chvikoong laang doixsi Koiafkaxm ee svaf ee hauxsvy, cidee zabofkviar, cidee sinpu, kaq y ee doa swn. Yn si laai zhamkaf Koiafkaxm ee hoefzoxng. Koiafkaxm ee de svaf kviar si cidee aix kofngchioix ee laang, sofie dagke lorng di y ee daedong ciha soaq qinqyn-sangsafng qaikarng qie~laai, ciddiafmar doi booi sviu dioih yn si diarmdi hoefzorngdviuu laixdea. U dangsii yn ma ue korng qie Koiafkaxm ee cidkoafar daixcix, chinchviu si y juhooi di binkog 50 nidai qay doaxcvii buea liao cit daai odoybae.  Juhooi di y ee siaolieen sidai siekuex phaphazao, liammy kaq laang chviux Pakkoarn, liammy koiq kaq laang qix phaq iafkiuu, oanzoaan ka zhuolai ee senglie paxng ho y ee bor laai kox.

Yn korng ee ciahee daixcix goar ma zaiviar, inui goar doixsi Koiafkaxm ee doa swn. Zu seahaxn goar na hngxhng qvoax dioih gurn akofng, goar doi ue kirn zao qix biq. Duix goar laai korng, y si cidee cyn phvae daodin ee laang. Y ee bin putkoafnsii lorng zhaux-zhaux, kafnnar padlaang lorng kox y oaxn kaxngqoarn. Y na sviuxqix, zhoiq-kaxn-lak-kiau si cyn pengsioong ee daixcix. U dangsii ar goar na zao bexhux, qix ho y qvoax dioih, cyhoir ka y kioix. Muie cit pae goar ka kioix, y lorng si hmx cidsviaf, booi cincviax kaq goar kofngoe. Irnsiong diofng, y mxbad kioix kuex goar ee miaa, kengkaf mxbad kioix goar cidsviaf "Koay swn ef". Y sie ee sii, goar ykefng 24 hoex lox. Suijieen goar kaq y zu goar 6 hoex yau doi booi doax daodin. Daxnsi di zef 24 nii ee dngg sikafn lai, y mxbad ka goar korng kuex cincviax ee cit kux oe. Ciecioir, goar cionglaai mxzay y u kaq goar korng kuex sviafmih oe.

 Daxnsi goar itdit lorng m zaiviar uixsviafmih goar ee akofng qvoax dioih gurn dagke (duliao goar ee doa kof kaq doa zeg ygoa ) lorng cidee bin zhaozhaux. Itdit kaux zoeakin goar lorng yuii si y kophiaq-sexng ee ienkox. Mxkoiq, cidee akofng lorng boibueq ka y ee sunar kofngoe qaksit si cit kvia cyn kikoaix ee daixcix. Citee goanyn goar kaq citmar 40 hoex ciaq baxnban liawkae. Cyiaux kaq gurn amar qaq chinkun ee kviafswn y lorng si booi aix ee.

Uixsviafmih neq?

Si inui aix bexdioih gurn amar, sofie ciaq ka cit qao quix zhud di kviafswn ee sinqw derng. Goar ee amar si di y 5 hoex ee sii doi ho yn daw saxng ho gurn akofng daw zoix sinpu ar, zwnpi doaxhaxn liawau saxng zoirduy. Yn nng ee suijieen zu seahaxn doi zuodvia bueq zoix angafbor, daxnsi yn ee zhapiet sidzai cyn zue. Gurn amar si cidee qiecid bungvar, phuehw peh-peh ee cidee byluo, di Jidpurn sidai tak Kofng-haghau ee sii sengzeg cyn hoir. Lexnggoa cit hongbin, goar ee akofng si cidee phuehw of, phiqix bae, boiaix tagzheq ee cidee laang. Cyn zerngsioong ee, gurn amar pexngbooi aix kaq gurn akofng daodin. Di gurn amar 18 hoex ee sii, y aix dioih cidee tak ihak ee hagsefng. Y koatdeng bueq kaq hitee ihak-sefng daodin, duikiuu y kaki ee jinsefng. Sofie y doi tauzao lixquy gurn akofng daw. Mxkoiq di hitee sidai, 70 kuie nii zeeng ee Daioaan, cidee sinpu ar bueq duikiuu kaki ee jinsefng si cyn booi qoyleeng ee. Zoeaau, gurn amar ho gurn akofng daw ee laang ka zhoe dioih, doi afnnef kaq gurn akofng saxng-zoirduy. Saxng-zoirduy yau booi zap koirgueh, amar svef ha cidee zabor gynar. Citee zabor gynar cit svef loiqlaai doi saxng ho padlaang, oah booi 3 hoex doi mxzay afnzvoar doi sie qix.   

Doi afnnef, cidee booi zerngsioong, booi qoaelok ee kadeeng doi qaisie y yau 50 goa nii ee pikiok. Cyiaux si svef zoix booi seeng gurn akofng ee gynar lorng ho y toyiax. Iukii si goar ee papaf. Goar papaf siaolieen sii svef zoix cyn ciarngzaai, bin u hochiw, chiuo-mngg koiq dngg, qvoax~qylaai chinchviu Jidpurn laang. Di goar 8, 9 hoex sii u cit pae kaq gurn papaf qix Daipag ee Diongsafn Pag Lo seqkef, diarmtaau ee laang cit qvoax dioih gurn papaf doi itdit kaq gurn papaf korng Jidgie. Qoykiexn gurn papaf booi kofngoe ee sii si joa seeng Jidpurn ar. Doi inui gurn papaf ciddiafmar doi booi seeng gurn akofng, zu gurn papaf seahaxn sii akofng doi booi sviafmih aix zhab gurn papaf. Darn gurn papaf zhoaxbor svef kviar liawau, y ma be duix gurn ciahee swn ar u sviafmih hoir ee bixnseg. Siar kaux ciaf, goar sviu, dngf goar ee akofng zaiviar goar cyn gaau tagzheq ee sii, y itdeng si koiq qaq toyiax gurn papaf kaq goar ee. Goar si y ee swn ar laixdea uiid cidee qoir dioih de-id ciegoan ee koidiofng, uiid cidee tak koklip ee daixhak, maxsi uiid cidee teh dioih phoksu hagui ee laang.

Goar sviu, naxsi akofng koiq oah di seakafn, qvoax dioih goar citmar di daixhak kax zheq, itdeng ue sviuxqix kaq dorngbexdiaau ciaq dioih.

阿公的火葬

 火葬場的外面，有好多的人站在一起在講話。他們的表情看起來跟一般出現在火葬場的人不同。在他們的面容裡面看不到一點點悲傷的感覺，顛倒轉是有講有笑，好像是在閒聊同款。即種場面跟火葬場的氣分真無適合，莫怪別的人一直拿他們一直看，好親像他們是一群不識禮貌的冒冒失失的人。

彼陣有講有笑的冒冒失失人就是 Koiafkaxm (糕仔淦) 的三個後生，一個女兒，一個新婦，跟他的大孫。他們是來參加Koiafkaxm的火葬。 Koiafkaxm的第三子是一個愛講笑的人，所以大家攏在他的帶動之下卻輕輕鬆鬆閒聊起來，一點點就無想著他們是在火葬場裡面。有同時伊嘛會講起Koiafkaxm的一寡仔代誌，親像是他如何在民國50年代開大錢買了一台機車。如何在他的少年時代到處到處亂跑, 一會兒跟人唱北管，一會兒跟人去打野球，完全把厝內的生意放互他的某來顧。

伊講的這些代誌我嘛知影，因為我就是 Koiafkaxm的大孫。自細漢我若遠遠地看著阮阿公，我就會緊走去匿。對我來講，他是一個真歹湊陣的人。他的面無論何時攏臭臭，好像別人攏顧他怨同款。他若生氣，zhoiq-kaxn-lak-kiau是真平常的代誌。有時我若跑來不及，去給他看著，只好叫他。每一回我叫他，他攏是嗯一聲，無真正跟我講話。印象中，他不曾叫過我的名，更加不曾叫我一聲"乖孫"。他死的時，我已經24歲囉。雖然我跟他自我6歲以後就無住一起。但是在這24年的長時間內，他不曾跟我講過真正的一句話。至少，我從來呣知他有跟我講過什麼話。

但是我一直攏呣知影為什麼我的阿公看著阮大家(除了我的大姑甲大叔以外)攏一個面臭臭。一直到最近我攏以為是他孤僻性的緣故。毌過，一個阿公攏不要跟他的孫子講話確實是一件真奇怪的代誌。這個原因我甲即嘛40歲才慢慢了解。只要甲阮阿嬤較親近的子孫他攏是不愛的。

為什麼呢？

是因為愛不到阮阿嬤，所以才把一口氣出在子孫的身上。我的阿嬤是在他5歲的時就互伊兜送互阮阿公兜做新婦仔，準備大漢了後送做堆。 他們兩人雖然自細漢就註定要做夫妻，但是他們的差別實在真多。阮阿嬤是一個氣質文雅，皮膚白白的一個美女，在日本時代讀公學校的時成績真好。另外一方面，我的阿公是一個皮膚黑，脾氣惡，不愛讀書的一個人。真正常的，阮阿嬤並無愛跟阮阿公在一起。在阮阿嬤18歲的時，她愛著一個讀醫學的學生。她決定要跟那個醫學生在一起，追求他她家己的人生。所以她就偷離開阮阿公兜。毌過在那個時代，70幾年前的台灣，一個新婦仔要追求家己的人生是真無可能的。最後，阮阿嬤互阮阿公兜的人找著，就安呢甲阮阿公送做堆。送做堆以後無十個月，阿嬤生下一個查某囝仔。這個查某囝仔一生下來就送互別人，活無3歲就呣知安怎就死去。

就安呢，一個無正常，無快樂的家庭就開始它以後50多年的悲劇。只要是生做無像阮阿公的囝仔攏互他討厭。尤其是我的爸爸。我爸爸少年時生做真將才，面有落腮鬍，手毛擱長，看起來親像日本人。在我8，9歲時有一回甲阮爸爸去台北的中山北路逛街，店頭的人一看著阮爸爸就一直甲阮爸爸講日語。可見阮爸爸無講話的時是偌成日本仔。就因為阮爸爸一點點就無像阮阿公，自阮爸爸細漢時阿公就無什麼要理會阮爸爸。等阮爸爸娶妻生子了後，他也不會對阮這些孫仔有什麼好的臉色。寫到這，我想，當我的阿公知影我真賢讀書的時，他一定是擱較討厭阮爸爸跟我的。我是他的孫仔裡面唯一一個考著第一志願的高中，唯一一個讀國立的大學，也是唯一一個拿著博士學位的人。

我想，若是阿公擱活在世間，看著我即嘛在大學教冊，一定會生氣到忍不住才著。

   Daigie Chioiroe /【台語笑話】

 Derng>>

Siulie / 修理   (取自網路笑話)

    Nng ee zaboflaang di hiaf kofngoe...
    兩ee查某人在那講話...

    Kaq: "Goarn kviar dviaxdvia lorngphvae zhux~nih ee diexnqix, hoykazaix yn lauxpe exhiao siulie."
    甲：「阮囝常常弄壞厝裡ee電器，好佳在伊老爸會曉修理。」

    Id: "Gurn daw ee gynar ma dviaxdvia phoirhoai miqkvia. Ma hoykazaix yn lauxpe exhiao siulie."
  乙：「阮兜ee囝仔嘛常常破壞物件，嘛好佳在伊老父會曉修理！」

    Kaq: "Lirn siensvy hiaq gaau ia exhiao siulie miqkvia ox?"
  甲：「恁先生hiaq gaau(那麼棒)也會曉修理物件？」

     Id: "Mxsi lax! Lie exhiao siulie gynar."
  乙：「不是啦！伊是會曉修理囝仔啦。」

Phvayqvoax ee doxngbut / 歹看ee動物

     U cit duix angafbor di doxngbut hngg, doex dagke deq qvoax doa sengsefng.
    有 一對翁仔某di動物園doex(隨)大家deq看大猩猩。

    Bor: "Cyn kikoaix! Nafue juo phvayqvoax ee doxngbut juo zue laang qvoax?"
  某：「真奇怪！那會愈歹看ee動物愈多人看？」

    Afng: "Syyy.. Maix hiah doaxsviaf lax! Dagke lorng deq qvoax lie ax lax!"
    翁：「噓... 別hiaq大聲啦！大家攏deq看你啊啦！」

   Jixnseg Iuo Hextorng / 【 認識友系統】

 Derng>>

Daigixzi / 台語字    

Pienciar:  Uixdioih bueq ka larn ee bwgie bunji hoax, larn zue-zue ee cienpoex iong cin yn ee simlat, qaihoad zhud zue-zue ee bunji hextorng. Uxlaang tofngkex kuex daixiog u 200 goa ciorng. Di ciahnih zue hextorng cidiofng, duliao purn diexnzuo poix sor swiong ee Phofsit Daibuun ygoa, koiq u cidee cyn sioikang ee hextorng-- Daigixzi, nng ee hextorng suijieen qvoax~qylaai cyn boikang, daxnsi yn qiog u cyn kaxngqoarn ee lyliam. Nng ee hextorng lorng kiongdiau swiong suun Loimafji laai piawsi Daigie, mxna sviabuo kab uxnbuo iong Loimafji laai piawsi, lieen sviadiau ee poxhun ma si iong Loimafji laai zhwlie. Lexnggoa, nng ee hextorng lorng si zwdviw ie suu uii bunji ee kipurn danui, jichviar maxsi zhayiong su lai zoafndiau. Dongjieen nng ee cikafn ma u cidkoafar boikang ee sofzai, pyjuu sviadiau ee piawsi hoad, duix kang ym boikang ix bunji ee zhwlie derng, lorng u cyn boikang ee sviuxhoad. Yha doi laai qvoax citee hextorng ee tuidiern ciar ee sviuxhoad, ie zoix pykaux kab kauliuu. 

編者：為著要ka咱ee母語文字化，咱多多ee前輩用盡yn ee心力，開發出zuexzue(多多)ee文字系統。有人統計過，大約有200外種。在這麼多系統之中，除了本電子報所使用ee普實台文以外，擱有一個真相同ee系統--Daigixzi，兩個系統雖然看起來真無同，但是伊卻有真同款ee理念。兩個系統攏強調使用純羅馬字來表示台語，呣若聲母kab韻母用羅馬字來表示，連聲調ee部分嘛是用羅馬字來處理。另外，兩個系統攏是主張以詞為文字的基本單位，而且也是採用詞內轉調。當然兩者之間嘛有一寡仔不同ee所在，比如聲調ee表示法，對同音無同意文字的處理等，攏有真無同ee想法。以下就來看這個系統ee推展者ee想法，以做比較kab交流。

*********************************************************

<< Yha zuliau iuu  Daigixzi tagzheq hoe tekiofng, 以下資料由Daigixzi讀冊會提供 >>

       千百年來，生活在台灣的主要民族，由於未能發展出自己的文字，如今，不僅無法瞭解十五世紀以前我們先人的歷史，即便是十六世紀至今的歷史也都是假藉他人的文字記載，這些記錄縱或有其真實性，也絕不能忠誠地傳達生活在這塊土地上各族群的智慧與情感。

　    沒有文字，使我們對父祖產生疏離感，對我們生活的土地缺乏真實的感情，亦使這塊土地上的各民族在發展過或中未能逐步整合，孕育出共同的文化，這亦是三、四百年來，台灣一再淪於外族的殖民統治，而自相紛爭不已的主因之一。

　    如今，在建設台灣為新國家、新社會的「台灣起國運動」中，島內各民族如何加強自我認同，凝聚為一，再擴大為各民族之平等整合，形成台灣民族意識，實乃「台灣起國運動」成敗之所繫。

　    所謂加強自我認同當然須從發展各民族文化主體性著手，而語言是民族文化主體性的根源，也是建立台灣民族意識無可取代的武器。

　    但是，誠如前述，語言的生命必須仰賴文字的承載才能茁壯、開花，一個沒有文字的民族，莫說要發展其文化主體性，連維繫其文化根基的力量都是脆弱的。因此，要建立台灣國，各民族必須從建立自己的文字做起。

　    有了自己文字，我們才可能脫離大漢文化的價值觀；脫離大漢文化的價值觀，我們才能成為台灣國人。成為台灣國人是主張台灣獨立建國的基本條件。台灣各民族的文字與文化若不能脫離中國自主，台灣就不能確保永遠的獨立，也永遠不可能獨立建國。

取材自：
建立肩負使命的台語文字
　

*********************************************************

Yha ee kiogpurn si iong Daigixzi hextorng siar seeng ee, iuu Daigixzi ee svaf ui cienpoex sor tekiofng.
以下ee劇本是用Daigixzi系統寫成ee，由Daigixzi的三位前輩所提供。

〈LIENZAIX/連載〉Toankii Korsu / 【傳奇故事】

 Derng>>

Juu Zexngix kofng gu Zaosiin. / 俞淨意公遇灶神 【4】        Laau Siauxbeeng/劉紹明

Korng dioih zoi qawgiap:

講著造口業：

Lie zoirlaang lenggieen-siexndoi, koiq u zaihoaa, dviaxdvia ue kofngoe laai qausea laang, sor iong ee sukux lorng huisioong ee qafbiau. Sofie, dagke tviaf dioih ee sii, lorng duix lie cincviax ciethok, lie u piexnzaai, boilie ee daixcix ma exdaxng ka korng kaq cviaa uxlie, lie u kiongsuu-doadlie ee pwnsu.

你做人能言善道，擱有才華，dviaxdvia(常常)會講話來qausea(諷刺)人，所用ee詞句攏非常巧妙。所以，大家聽著ee時，攏對你真 正折服，你有辯才，無理ee代誌也會當ka講到cviaa(很)有理，你有強詞奪理ee本事。

Lie suijieen korng kaq cviaa soahphaq, mxkoiq iawkoiq u ciddiafmar liongsym, zaiviar zef si u siofng dioih hoxdoi. Lie kofngoe cviaa qekpok, hvorsexng sym kioong, mxqerng jixnsw; hoykazaix lie koiq u ciddiafmar liongsym, uii kimau exdaxng ho lie cidee zoarn-hoi-uii-hog ee kihoe. Naxbooi, doixsi Zaosiin laai lirn daw ka lie korng, lie ma be ciapsiu!

你雖然講得cviaa soahphaq(很痛快)，毌過還有一點仔良心，知影這是有傷著厚道 。你講話cviaa刻薄，好勝心強，不肯認輸；hoykazaix(幸好)你還有一點點良心，為今後會當給你一個轉禍為福ee機會。若無，就是灶神來你家ka你講，你ma未接受 ！

(Zux: Zef piawsi y iawkoiq ue kax liq, exdaxng ho y hoantaau. Di 47 hoex kiieen sengsek sii, Zaosiin laikaux yn daw ee sii, ka y ee bebang diafmchvie !)

(註：這表示他還擱會教liq，會當互他回頭。在四十七歲機緣成熟 時，灶神來到yn daw(他家)ee時，將他 ee 迷夢點醒！)

Lie kab segsai pengiuo ee giendaam dangdiofng, kofngoe lorng m niu laang, aix hongsiin. Cidee laang ee gienheeng na afnny, lieen kuysiin qvoax dioih ma ue cyn toyiax, cyn iarsien; bengbeeng dangdiofng, kielok lie sor korng sor zoix ee phvae gienheeng, mxzay u joaxzue? Lieen lie kaki ma m zaiviar, lie iawkoiq yuii kaki si cyn diongho ee laang, si cidee hoylaang. Lie zef si deq qiphiexn sviaflaang? Landoi lie karm exdaxng qiphiexn dioih sioxngtiefn?

你跟segsai(熟悉)朋友ee言談當中，講話攏 m 讓人，愛風神。一個人ee言行若afnny(如此)，連鬼神看著ma攏真討厭，真厭倦；冥冥當中 ，記錄你所做ee這些歹言行，呣知有偌多？連你自己ma呣知影，你還擱以為自己是真忠厚ee人，是一個好人。你這是在欺騙誰？難道你咁會當欺騙著上天？  

Korng dioih siaiim:

講著邪淫：

Lie suijieen booi sidzex zoix zhud siaiim ee daixcix, mxkoiq, lie na qvoax dioih suie zabor gynar, doi itdit qvoax, simkvoaf lorng boihoatdo andeng loiqlaai. Lie suijieen booi zoirzhud siaiim ee suxsit, ia doixsi booi zoix zhud siaiim ee daixcix, daxnsi, u citee iesux, u citee sym, cyputkoix si boiieen jiie. Lie iugoaan iawkoiq u sialiam, cinsi zu-qy-qy-jiin!

俞先生雖然無實際做出邪淫ee代誌，毌過，你若看到嫷查某囝仔，就一直ka人看，心肝攏沒法度安定落來。你雖然無做出邪淫ee事實，也就是無做出邪淫ee代誌，但是，你有這個意思，有這ee心，只不過是無緣而已，你猶原還有邪念，真是自欺欺人！

Dviw siensvy(Zaosiin) korng: "Zef si lirn Bunchiofng sia sor zeadeng ee kuiiog, lie doi zoix bexkaux a, zhwn ee doi mxbiern koiq korng lox!" Iuzhuo-qoydy, Dviw siensvy sor korng ee “zoafn-bu-hy-miaa” mxsi kea ee! na cit diaau cit diaau ka liet zhutlaai, ho Juu siensvy boioe-tangkorng. 

張先生(灶神)講：「這是你們文昌社所制定ee規約，你doi做未到啊，剩ee就毌免擱講囉！ 」由此可知，張先生所講ee「專務虛名」不是假ee！若一條一條ka列出來，互俞先生無話通說。

Lie muie nii sor siar ee sobuun , Zaosiin-iaa qaksit pafng lie saxng kaux tiendeeng qix, teeng ho Gioghoong-daixdex.

你每年所寫ee疏文，灶神爺確實幫你送到天廷去，呈給玉皇大帝。

Gioghoong-daixdex phaix Jidiuu-swciar laai qoyzhad lie sor zoix ee siexnog. Cid kuie nii laai, lie pexngbooi zoix siexnsu tafng kiezaix!

玉皇大帝派日游使者來考察你所做ee善惡。這幾年來，你並無做善事通記載！

- - - - - - - - -< Dngr Qix Defngbin >- - - - - - - - -

〈LIENZAIX/連載〉Gynar Korsu / 【囝仔故事】

 Derng>>

Tviaf Azor Kofngkor cy "Lyhii Koniuu" / 聽阿祖講古之〈鯉魚姑娘〉 【3】

Karn Giogtofng siensvy qawsut, APhoy kielok / 簡玉通先生 口述，阿波記錄

Yn lauxbuo qvoax dioih y booi liah hii dngr laai, kafmkag cyn kikoaix: "Ban a! Ban a! Lie nafue booi liah hii dngr laai, zhoa hitee zabor gynar dngr laai bueq zhorngsviaq?"

他老母看到他沒捉魚回來，覺得很奇怪：「萬啊！萬啊！你怎會無捉魚回來，帶那個查某囝仔回來要創啥？」

Dioirhii Ban~a: "Goar di hiaf dioirhii ee sizun, qvoax dioih y di hiaf bueq zuxsad lax! Goar qngx y mxtafng sie, y soaq korng bueq kex ho goar zoix bor. Na booi ka zhoa. Korng bueq qix sie lax!"

釣魚萬：「我在那裡釣魚的時陣，看著伊在那裡要自殺啦！我勸伊呣通死，伊煞講要嫁給我做某，若呣娶她，講要去死啦！」

Dioirhii Ban~a ee lauxbuo korng: "Lie dioirhii chi goar doi ciah kaq afnnef arm-tintofng a, koiq ho y laai, afnnef larn bueq ciah sviaq lax?"

釣魚萬的老母說：「你釣魚飼我就吃得這麼泔tintofng啊，擱互伊來，安呢咱們要吃啥啦？」

Lyhii koniuu doi korng: "Amr ax! Lirn na ciah sviaq, goar doi ciah sviaq. Goar be hiaam kanqor lax."

鯉魚姑娘就說：「阿姆啊！你們若吃啥，我就吃啥。我不會嫌艱苦啦。」

Dioirhii Ban~a ee lauxbuo tviaf y afnnef korng, koiq qvoax citee zabor gynar svizoix cyn suie ma cyn bad daixcix, simlai pwnlaai doi u kahix. Ah, Ban~a ma ykefng kaux zhoaxbor ee nikie lox.

釣魚萬的母親聽她這樣說，又看這個女孩生得很漂亮也很懂事，心裡本來就很喜歡。而且萬仔也已到娶妻的年齡了。

"Chviu goarn cid ciorng sarnhiofng-laang, u sviaflaang ee zabor kviar bueq kex ho gurn Ban~a zoix bor?" Y simlai afnnef sviu-sviu cide. Doi  ciofng Lyhii koniuu ka laau loiqlaai zoix Dioirhii Ban ee bor.

「像我們這種散赤人，有誰的查某子要嫁給阮萬仔做某？」她心裡這樣想了一下，就將鯉魚姑娘留下來做釣魚萬的妻子了。

Dioirhii Ban~a zhoa Lyhii koniuu liawau, oannar booi taulo, kaxngqoarn dagkafng qix dioirhii, kuex jidcie.

 << Au kii keasiok.>>

  Jixmseg Daigie / 【認識台語】

 Derng>>

Daigie ee Sviadiau- e / 台語ee聲調 - e

     Bwym 'e' ee zhamqoir hoatym si 'ㄝ'. Pyjuu, ze yar ee [ze], koanke ee [ke], taau lee-lee ee [lee] derng, lofngsi citee hoatym ee le.
     母音 'e'  ee 參考發音是 「ㄝ」。比如，坐椅子 ee 「坐」 [ze]、高低 ee 「低」[ke]、頭低低 ee 「低低」[le'lee]，攏是這個發音ee例。

 Derng>>

 Zhutparn Phirn Jiedbue. 【出版品 熱賣】

Suun Tuikorng, hoangeeng korbuea zarnzo. 純推廣，歡迎購買贊助。

Daioaan gynar korsu zheq "Tviaf Azor Kofngkor" ciofng bueq di Lamhofng Qoaepoix ee Pwntor Zupaang jiedbue, chviar u herngzhux ee laang cienorng zhamkoafn korbuea, peng chviar dagke hoxsiong daux soantoaan. Ma hoaneeng laai mail hioxng APhoy dexngkox. Cit purn dexngkex 200 qof, cie bue 180 qof ee tuikorng kex.
台灣囝仔故事冊「阿祖講古 」將要在南方快報的本土書房熱賣，請有興趣的人前往參觀購買，並請大家幫忙宣傳。也歡迎來mail向APhoy(阿波)詢問訂購 ，一本定價200元，只賣180元的推廣價。

 - - - - - - - -< Dngr Qix Defnbin >- - - - - - - - -

Daioaan Gybuun Giefnkiux Sia Zhutparn.

台灣語文研究社出版

聯絡人: Zngf Sernghioong(莊勝雄)

        地址:  402 台中市中興大學機械系

        電話: 04-22851368      傳真: 04-23786409

台北聯絡處:  100 台北市廈門街100-1號4樓

        聯絡人:  APhoy

Pafnqoaan sofiuo, yniong chviar piaubeeng zhutzhux.

版權所有，引用請標明出處。

編輯群：

         Doiq Zhengphoy(卓清波)

         Ngg Sikiexn(黃詩建)

         Laau siauxbeeng(劉紹明)

         Ciw Cielioong(周志隆)

刊頭標題刻印：

         Lie Boghioong(李木雄)

校訂：

         Daan Suixsef(陳瑞西)

         Viuu Lexkoafn(楊麗娟)